Trần Lưu Hậu

​

TRẦN LƯU HẬU (1928–2020)

​

Trần Lưu Hậu là một trong những họa sĩ quan trọng của hội họa hiện đại Việt Nam. Ông thuộc thế hệ nghệ sĩ trưởng thành trong kháng chiến, nhưng đồng thời cũng là một trong số ít người đã mạnh mẽ xóa bỏ định kiến về tính “bảo thủ” của thế hệ mình. Với tinh thần sáng tạo tự do, quyết liệt và không ngừng đổi mới, Trần Lưu Hậu để lại dấu ấn sâu đậm trong mỹ thuật Việt Nam từ nửa sau thế kỷ XX đến nay.

​

Sinh năm 1928, Trần Lưu Hậu từng học tại Khóa Kháng chiến do họa sĩ Tô Ngọc Vân phụ trách, sau đó tiếp tục theo học tại Học viện Mỹ thuật Surikov, Moskva, ngành trang trí sân khấu, từ năm 1955 đến 1962. Sau khi về nước, ông giảng dạy tại Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội từ năm 1962 đến 1989, góp phần đào tạo nhiều thế hệ họa sĩ Việt Nam. Ông từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật Hội Mỹ thuật Việt Nam giai đoạn 1989–1994 và được trao Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2001.

​

Trong hội họa, Trần Lưu Hậu sáng tác nhiều thể loại: phong cảnh, phố phường Hà Nội, nông thôn, biển, cây, hoa, tĩnh vật và thiếu nữ khỏa thân. Từ cuối những năm 1980, ông dần hình thành một ngôn ngữ hội họa rất riêng: bảng màu nguyên bản, mạnh mẽ; nét bút dài, phóng khoáng, giàu xung lực; bố cục giản lược nhưng giàu cảm xúc. Từ hiện thực, ông đi sâu vào biểu hiện, và ở giai đoạn cuối đời, tác phẩm của ông ngày càng nghiêng về tinh thần trừu tượng.

​

Điều đặc biệt ở Trần Lưu Hậu là càng lớn tuổi, ông càng vẽ sung mãn. Ông luôn đề cao sự tự do trong tư tưởng, trong sáng tác và không lệ thuộc vào bất kỳ khuôn mẫu nào. Ngay cả khi sức khỏe suy yếu, phải ngồi xe lăn, ông vẫn tiếp tục vẽ. Khi tay không còn đủ sức cầm bút, ông nhờ con cháu trải toan trên sàn, đổ màu lên và vẽ bằng chính chuyển động của xe lăn một hình ảnh cảm động về sự tận hiến tuyệt đối cho hội họa.

​

Các tác phẩm của Trần Lưu Hậu hiện có mặt trong bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Phương Đông, Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Á Đông Ba Lan, cùng nhiều bộ sưu tập tư nhân quan trọng trong và ngoài nước. Tên tuổi ông đến nay vẫn giữ sức ảnh hưởng lớn đối với các thế hệ họa sĩ kế cận, như một biểu tượng của tự do sáng tạo, năng lượng hội họa và tinh thần đổi mới không ngừng.

​

​

TRAN LUU HAU (1928–2020)

​

Tran Luu Hau is one of the important figures of modern Vietnamese painting. Belonging to the generation of artists who matured during the resistance period, he was also among the very few who radically challenged the prejudice that his generation was “conservative.” With a free, powerful and constantly renewing creative spirit, Tran Luu Hau left a profound mark on Vietnamese art from the second half of the twentieth century to the present day.

​

Born in 1928, Tran Luu Hau studied at the Resistance Fine Arts School under the direction of painter To Ngoc Van. From 1955 to 1962, he continued his studies at the Surikov Fine Arts Institute in Moscow, specializing in stage design. After returning to Vietnam, he taught at the Hanoi University of Fine Arts from 1962 to 1989, contributing to the education of many generations of Vietnamese artists. He served as Chairman of the Art Council of the Vietnam Fine Arts Association from 1989 to 1994 and was awarded the State Prize for Literature and Arts in 2001.

​

Tran Luu Hau worked across many genres, including landscapes, Hanoi streets, rural scenes, seascapes, trees, flowers, still lifes and female nudes. From the late 1980s onward, he developed a highly personal visual language: pure and powerful colors, long and expressive brushstrokes, simplified forms and emotionally charged compositions. Moving from realism toward expressionism, his later works increasingly approached the spirit of abstraction.

​

What makes Tran Luu Hau remarkable is that the older he became, the more vigorous his painting grew. He always valued freedom of thought, freedom of creation and independence from any fixed formula. Even in his final years, when he had to use a wheelchair, he continued to paint. When his hands became too weak to hold a brush, he asked his family to lay canvases on the floor, pour colors onto them, and used the movement of his wheelchair to paint a deeply moving image of absolute devotion to art.

​

His works are held in the collections of the Vietnam Fine Arts Museum, the Museum of Oriental Art, the National Museum of Asian Art in Poland, as well as many important private collections in Vietnam and abroad. To this day, Tran Luu Hau’s name continues to exert a strong influence on younger generations of artists, standing as a symbol of creative freedom, painterly energy and an enduring spirit of renewal.